Ein amerikansk, teldugjørd forsøgn spáar, at búskaparliga gongdin fer at venda longu í summar. Serfrøðingar eru samdir, men teldan hevur fyrr roknað skeivt.
Ein amerikanskur roknifrymil, við heitinum “50 Professional Forecasters Blue Chip”, er forritaður til at hyggja inn í fíggjarligu framtíðina. Har sær hann, at ógvusliga afturgongdin í amerikanska búskapinum er um at vera av, og at tað longu í junimánaða í ár, fer at ganga ímóti betri tíðum. Tað skrivar The New York Times.
Forsøgnin er grundað á metingar hjá 50 íløgufólkum, sum starvast í íløgubankum, vinnugreinafeløgum og størri fyritøkum.
Henda ljósareyða myndin er tó treytað av, at amerikanska Kongressin samtykkir ein fíggjarligan hjálparpakka uppá 675 mia. dollarar yvir tvey ár, og at framhaldandi fall í bensinprísunum fer at økja bjartskygni og keypihugin hjá amerikanska brúkarinum.
Eftirverkir
Fleiri búskaparfrøðingar hava hug at vera samdir við forsøgnini, men tað eru eisini tey, ið ivast. Ein teirra er Nouriel Roubini, búskaparfrøðingur á University of New York. Í einari viðmerking til Bloomberg News, skrivaði hann herfyri, at hann væntar, at afturgongdin verður drúgv og heldur á í minsta lagi hetta árið út. Og hóast búskaparliga kreppan formliga kanska kann sigast at vera liðug tá, so fara eftirárinini at vera so kraftmikil, at búskapurin langt inn í 2010 fer at hava eyðkenni, ið minna um eina afturgongd.
Týdningarmikil sálarfrøði
Robert Shiller, búskaparfrøðingur á Yale væntar, at ein øking í almennu íløgunum og størri útlánshugur hjá bankunum, fara at hava jaliga ávirkan á búskapin.
“Um USA fremur stórar almennar íløgur í undirstøðukervið og amerikanarar merkja, at tað hevur eina ávirkan, so fara fólk at kenna á sær, at samfelagið er á rættari kós og tey byrja at førka seg aftur til eina meira normala støðu. Veruligi trupulleikin í løtuni er, at vit øll standa í einari bíðistøðu,” sigur hann við The New York Times.
Svikaligur frymil
Vit vita tó, at búskaparligir frymlar kunnu fara skeivir, og tað er eisini komi fyri hjá Blue Chip. Allar útrokningar eru grundaðar á ta fyritreyt, at amerikanski búskapurin grundleggjandi er sunnur, og tí liggja úrslitini eisini í tí jaliga endanum. Hetta hevur Blue Chip fyrr havt trupulleikar av.
Frymilin varnaðist ikki afturgongdina í amerikanska búskapinum fyrr enn seint síðsta summar, men tá høvdu nógvar fyritøkur og borgarar í USA longu merkt kreppuna á egnum kroppi. Orsøkirnar til skeivu metingina vóru m.a., at frymilin ikki tók hædd fyri stoytunum frá fíggjarkreppuni og teirri ávirkan, sum fallið í húsaprísunum hevði á brúkaraálitið og harvið samfelagsbúskapin.
Kelda: epn.dk
